L mesc da doi frabiches Ciablon ie pusiziunà a 1770 m d'autëza sun la pert da surëdl dla valeda, sun Daunëi, y ie un di mejes plu alauta de Gherdëina. L tublà ie dl 16ejim secul, l nujel dl'abitazion partida dala colm de tët ju ie nchinamei dl 13ejim secul. La pert tl ost ie plu vedla cun na cësadafuech da n revëut a barijel, ciamin daviert y stues tafledes, la pert a vest ie n gran pert unida mudeda ti ani. Tramedoi pertes ne ie nia plu abitedes, la pert itevier fej pert dl avëi dl chemun.

La cësa do la dlieja de pluania de Santa Cristina ie na frabica baroca dl 18ejim secul y ie sota scunanza dla repartizion Bëns culturei. Carateristiches dla cësa ie la fassada cuecenina, la spartizions blances di partimënc y la decurazions di ciantons, i urnamënc barocs dla funestres y la stues da fé pan. Sun la fassada a nord iel scrit la data 1786. Ti ani 1920 y 1930 iela unida restaureda cun sensibltà.

L mesc de Crëpa, nluegià sun i ërc de Plesdinaz, ie un di luesc da paur plu vedli de duta la valedes ladines. L nujel dla costruzion ie dl 13ejim/14ejim secul. Na restruturazion fova unida fata dl 1460. L luech se à mantenì te si forma uriginela y ie n ejëmpl de marueia per la maniera de frabiché cun i materiai sas y lën, che fova da garat dan man. Nsci ie la pert japé dla cësa fata de n mur de sasc scadrei y sëuravia iel cuncià su n partimënt da sté a straport de lën de leresc. L tublà à dut ntëurvia n palancin che univa adurvà a fé madurì defin la manes de blava. 

Ulëta sun la pert da surëdl dla valeda a 1560 metri d'autëza ie una dla puecia viles de Gherdëina y ie metuda adum da trëi mejes da doi frabiches. La cësa d'abitazion nluegeda plu injù à n nujel de costruzion che va de reviers al 13ejim secul, chëla plu alauta ie bonamënter la frabica plu nueva dl ensemble. Chësta vila ie n bon ejëmpl de coche i mejes de Gherdëina ie adatei ala pusizion, al tëmp, al clima y al nsuredlamënt y coche i comunichea cun si ntëurvia.

La cësa da paur sun l cunfin danter i chemuns de Urtijëi y Santa Cristina ie partida dala colm de tët ju. L ciulé va de reviers al 15ejim/16ejim secul, ntan che l mesc nstës  ie bele documentà dal 13ejim secul inant. Tlo stajova la familia de Christian Trebinger, l prim scultëur baroch, y dal 1651 nce Melchior Vinazer, fundadëur dla dinastia de scultëures Vinazer, che ova tlo na berstot d'ert sacrela de mpurtanza. La cësa ie unida dertureda dl 1992.

L luech de Plajes ie frabicà sun vëtes d'arenaria de Gherdëina che ie bën da udëi. L ie la cësa ulache l ie nasciù y à vivù Jakob Sotriffer (1796-1856), l prim maester dla scola de dessëni metuda su tl 1825. Chësta fova nchinamei nluegeda n iede sun Plajes. De Sotriffer ie nce na culezion de scultures de lën che l ova abinà adum te Gherdëina dl 1828 per l Ferdinandeum de Dispruch per fins de documentazion. Ejëmpli de chësta figures ie da udëi tl Museum Gherdëina. 

Chësc luech da paur da na frabica sëula fova unì destacà dal luech uriginel Scurcià y ie vën nunzià per l prim iede tl 1420. Ntëur l 1520 iel deventà pert dl avëi dla cunfraternita dla dlieja de Sant'Anna sun curtina - cossa a chëla che l inuem dla cësa da paur fej referimënt. La frabica partida a mez ju ie unida restrutureda tl 20ejim secul y l palancin ie unì trasfurmà  respetivamënter te n balcon y na veranda. Sun Doss dl Preve laurova ti ani ani 90 dl '800 l scultëur Franz Tavella y plu tert l scultëur y zipladëur de criples Luis (Alois) Insam da Cësanueva.

L'abitazion ie na frabica gotica duta de mur dl 1462/64. Sun la fassada de sud-vest iel n afrësch de San Flurian, tl sud dla cësa passel via n vedl troi. L tublà daujin ie unì amplià do la Prima viera mundiela tl stil dl'ëuta dl secul y pona derturà dan n valgun ani. Mureda y la cësa ujina Muradëures, che ie sota defendura d'ensemble, fova l ncësa di scultëures Christian (1896-1968) y Eduard Moroder (1928-2010).

La cësa da paur ie na restruturazion dl 1836 dl mesc uriginel amplià cun na veranda de lën che va sëura doi partimënc. Basite ova l scultëur Vinzenz Moroder (1889-1980) si berstot. Chësta se à mantenì nchin a ncuei. De bera Zenz (Vinzenz Moroder) ie ënghe la stazions che mëina sala capela de Resciesa. La scultures urigineles ie tl Museum Gherdëina. L inuem dl mesc "Resciesa" ie bele unì numinà te n documënt dl 14ejim secul y uel dì "roa/sas cueciun" y ie n referimënt al porfir che vën dant te de gran cuantiteies ntëur l luech.