Skip to main content

"Granda ie la forza dla memoria che sta ti luesc." (da Cicero)

Kategorie Farbe
#fa573c 1

Autere da purteles

Chësta cripl - tla forma de n autere de n'autëza de 2,3 m y de na larghëza de 1,8 m - ie de Luis Insam dl Tavela de Urtijëi, che l'à zipleda per si familia. L autere che lecort l stil tert-gotich ie ziplà tl zirm y ne ie nia depënt. L reprejentea l viac de i Trëi Rëiesc, l'adurazion di pastri y, sun la purteles, reliefs cun mutifs dla storia da Nadel, che l scultëur à nluegià tl ambient da paur de si ncësa.

Crist de Sëurasas

L cruzefis uriginel de Sëurasas cun l Crist de mesura sëuranaturela ie di doi scultëures jëuni Vinzenz Peristi y Batista Walpoth. I l'ova ziplà tl 1932 tl lën de zirm y diretamënter sun Sëurasas. Cie che dà tl uedl ie la laurazion dramatica de Gejù cun si corp marterjà y l mus abramì dal duel. Peristi ie tumà tla Segonda viera mundiela, Walpoth fova bele mort dant te n nzidënt a jì a ciacia. Dal 1959 iel sun Sëurasas na copia dl Crist uriginel che ie ncuei da udëi tl Museum de Gherdëina.

Santa Barbara

La scultura de lën de Santa Barbara, patrona di minadëures y feratieres ie unida zipleda da bera Batista Moroder da Jumbierch tl 1914. La fova dl prim te na niscia fata aposta sëura l tunel dla ferata da n iede do la dlieja de Urtijëi. L uriginel ie tl Museum Gherdëina, na copia de bront ie pra la vedla locomotiva tla streda Stazion a Urtijëi.

Chësc bën culturel fej pert dla jita "Urtijëi: la storia dl zënter dl luech".

Pultret dl cë de Luis Trenker

L cë de bront de Luis Trenker ie unì fat dl 1984, mo canche l vivova, dal scultëur David Moroder. L pultret dl arpizadëur, architet, rejisser y contastories de Urtijëi ie unì descurì tl 2001 dan l Museum Gherdëina. L reprejentea un di fions de Gherdëina plu cunesciui y a chël che l Museum dedichea n raion aposta de si mostra.

Santa Filomena

La scultura de ghips de Santa Filomena cun la palma da martira, scurieda, ancora y sëites ie unida fata dal scultëur Dominik Mahlknecht. Nasciù n l ann 1793 sal luech da Rainel via n Sureghes iel emigrà cun 16 ani a Paris ulache l ie sta bon de deventé scultëur dla chëurt dl rë. L uriginel dla scultura ie tla dlieja Saint-Germain l'Auxeerrois de Paris, na copia sun la plaza dan l chemun a Santa Cristina, fata do al model de ghips uriginel tl Museum Gherdëina.

San Durich

La figura de lën zipleda, depënta y n pert ndureda de San Durich fova n iede tla vedla dlieja de Urtijëi sun curtina. La ie l'opra tardiva de n scultëur dla scola di Vinazer y mostra l patron dla dlieja de Urtijëi cun mitra, furnimënt da vescul y fust coche nce cun pësc sun l liber di vanielesc. Durich fova ntëur l 1000 vescul de Augsburg, si cult ie ruvà te Gherdëina cun i patrons teritoriei da iló.

Cripl baroca cun szena d'adurazion

La szena de cripl zipleda, depënta y ndureda dl'adurazion de Gejù da pert di trëi rëiesc univa metuda ora tl tëmp da Nadel tla dlieja da Sacun. N scultëur dla berstot de Kassian Melchior Vinazer l'à zipleda ntëur l 1760. Pra la szena tochel, ora che la Madona y Gejù Bambin nce San Ujep, Melchior, Kaspar y l Balthasar african. Chësta figura de rë fova unida tëuta su tl Medieve tla Boemia y ie deventeda populera te duta l'Europa.

Chësc bën culturel fej pert dla jita "I mejes plu vedli sa Sacun".

Dunfierta dl mantel de Marin de Tours

La scultura de San Martin cun l pëtler ie de pruvenienza dla berstot di scultëures Vinazer y dateda ntëur al 1750. La reprejentea la lijënda aldò de chëla che l sant à ancuntà n puere pëtler mez desnut che se dlaciova. Pervia che l sant ne ova auter che si ermes y l guant àl taià cun na speda si mantel da ufezier a mez ju y ti à sport la mesa pert al pëtler.

Santa Margarita cun l dragon

La figura de Santa Margarita de Antiochia cun l dragon ie bonamënter unida zipleda da n scultëur dla berstot di Trebinger ntëur l 1700. La fova pert de n pitl autere de familia tla dlieja de Santa Cristina. Tl neotlassizism ie la figura de lën, depënta cun de plu culëures y n pert ndureda, unida depënta sëuravia de blanch per dé la mprescion dl miermul. Permò canche la ie unida neteda ti ani 1990 ie l cialé ora uriginel inò unì a lum. 

Chësc bën culturel fej pert dla jita "I mejes plu vedli sa Sacun".