Chësc candelier cun n angiul portalum sun na seva marmoriseda se urientea al Siesćënt talian. La forma y i culëures pudëssa unì da mudiei de ceramica. L angiul à n mus turond, masseles cuecenes y tortli rosc y fins depënc sun la fruent. I angiuli da candelier univa for fac te pères y fova tl 18ejim y 19ejim secul pert dla produzion n seria dl artejanat da cësa de Gherdëina.
La scultura scialdi bën zipleda, che reprejentea l batëisum de Gejù tl ruf Iordan, mostra la cualità artistica dla berstotes baroches. Danz sentiva i mòstri de Gherdëina la cuncurënza de scultëures jëuni che ne ova abù deguna prufesciunalisazion furmela ma che ziplova d'inviern zënza paië chëutes. Tl 1679 porta i mòstri dant na lamentanza n chësc cont tla ustaria de Ianesc, ma chësta vën refudeda pervia dla gran miseria de chisc zipladëures ora d'ëura.
Cun si culëures ghiel, cueciun y vërt fej chësc candelier decurà cun ghirlandes a na maniera artistica tl stil empire y ziplà ora da n sëul toch de lën na bela paruda. L pustamënt da trëi giames se ërj te na forma piramidela y ti dà al candelier n'estetica stabila y eleganta. Curnijes zipledes y candelieres n pert turnei fova tl 18ejim y 19ejim secul na pert mpurtanta dla produzion dl artejanat artistich de Gherdëina.
Sun chësc urnamënt ziplà ora y n pert ndurà univel metù ora bel da udëi te stua l'ëura da fuia coche oget de valor. I portaëures fova tl 18ejim secul nchin ti ani 1870 articuli tipics dla produzion de Gherdëina. La reprejentazion alegorica dl tëmp zitlich coche n vedl cun eles y da na berba fova n mutif che univa for inò dant. Suvënz ti univel metù leprò na sëijela o na fauc, plu tert nce l'ëura da surëdl.
La pitla scultura depënta y plata dovia ie n ejëmpl dl'ert de cësa anonima che se ova svilupà tla valeda tl 17ejim y 18ejim secul. La reprejentea Adàm y Dieva sota l lën da mëiles. Dieva ti porj a Adàm l mëil, tramedoi ne l à mo nia ciarcià. Cie che mancia ie la beca coche simbol dla seduzion. La pitla figura fova bonamënter na imaja de devuzion privata.
L stuel vën da ciastel Gherdëina (Fischburg), si spuenda ie zerileda da trëi mascarons y urnamënc a rocaille che ncurnijea na imaja votiva zipleda ite. Chësta reprejentea n ël tumà y sëura d'ël la figura de na santa, bonamënter la Madona, y l uedl de Idie. Dlongia la szena iel ntaià ite na parola che pudëssa vester "pregato" - n referimënt a na imaja votiva.
La fiertla de lën ie unida ciarieda cun chiena zipleda per la mené dal ferleigher o sun i marcei. La curones sun la pert dovia dla fiertla possa unì spustedes tres la vëtes, sun l banch de lën sainsom univel cuncià su, coche ogec de desmustrazion, ciavei y bëc. Adurvedes univa de tel fiertles nchin ala metà dl 19ejim secul.
La figura de lën zipleda, depënta y n pert ndureda de San Durich fova n iede tla vedla dlieja de Urtijëi sun curtina. La ie l'opra tardiva de n scultëur dla scola di Vinazer y mostra l patron dla dlieja de Urtijëi cun mitra, furnimënt da vescul y fust coche nce cun pësc sun l liber di vanielesc. Durich fova ntëur l 1000 vescul de Augsburg, si cult ie ruvà te Gherdëina cun i patrons teritoriei da iló.
La szena de cripl zipleda, depënta y ndureda dl'adurazion de Gejù da pert di trëi rëiesc univa metuda ora tl tëmp da Nadel tla dlieja da Sacun. N scultëur dla berstot de Kassian Melchior Vinazer l'à zipleda ntëur l 1760. Pra la szena tochel, ora che la Madona y Gejù Bambin nce San Ujep, Melchior, Kaspar y l Balthasar african. Chësta figura de rë fova unida tëuta su tl Medieve tla Boemia y ie deventeda populera te duta l'Europa.
Chësc bën culturel fej pert dla jita "I mejes plu vedli sa Sacun".
La scultura de San Martin cun l pëtler ie de pruvenienza dla berstot di scultëures Vinazer y dateda ntëur al 1750. La reprejentea la lijënda aldò de chëla che l sant à ancuntà n puere pëtler mez desnut che se dlaciova. Pervia che l sant ne ova auter che si ermes y l guant àl taià cun na speda si mantel da ufezier a mez ju y ti à sport la mesa pert al pëtler.