La pizes de piera da fuech univa metudes sun la sëites y les ie testemunianzes dl'atività de ciacia ti raions alpins auc. La pert dessot de chësta piza de sëita ugova per la mëter ite bën tl bachët. I bon raions da ciacia sun Mont de Sëuc danter Compatsch y Sasplat trajova adalerch i iagri dal tëmp dla piera mesan y univa mo frecuentei tl tëmp dl ram, coche chësc repert giatà sal Panorama desmostra.

Trëi pizes de sëita de piera da fuech dal Jëuf de Bredles testemuniea che l jiva ënghe mo tl tëmp dl ram y tl tëmp dl bront (3200 - 2200 dan G.C.) iagri ora per la montes dl raion de Gherdëina.