Motifs de tieres sciche chësta vacia punduda de zirm nia depënt univa ziplei te dut l Otcënt nchin ala Prima viera mundiela dantaldut te Funes per unì vendui ai ferleigheri de Gherdëina. L univa reprejentà na lingia de tieres: tieres esotics per l'arca de Noè ma nce - dantaldut tl cuntest dl romatizism alpin - tieres de nosc raions. 

Trëi pizes de sëita de piera da fuech dal Jëuf de Bredles testemuniea che l jiva ënghe mo tl tëmp dl ram y tl tëmp dl bront (3200 - 2200 dan G.C.) iagri ora per la montes dl raion de Gherdëina.

I framënc de de plu buchei tlassics dla cultura de Laugen dla fin dl tëmp dl bront ie unic purtëi a lum a nord-vest dla stazion a mont de Resciesa. I buchei ie caraterisei da doi baruies sun la pert da jeté ora y i à n mane gros a forma de vëta. La scienza muessa mo tlarì sce chisc reperc à da n fé cun na luegia de cult alauta o cun n medel de pastri dl tëmp dl bront vardù ju .

Tan suvënz sons'a bele jic sun na streda salejeda de porfir, zënza pensé che chësc sas se à furmà da na lava che se à debota sferdà ju! Tla provinzia de Bulsan forma chësc sas vulcanich, n generel cuecenin, n zocul de crëp putënt ala basa dla secuenzes di sedimënc. L ie drët bën da udëi dlongia l'autostreda ti raions de Bulsan o sun Resciesa te Gherdëina.